•  0
    Türk Tarihi

    Bilge Tonyukuk Yazıtları / Tonyukuk Abidesi

      Lokman Günyeli    0        0        Şikayet Et

    Tonyukuk, adı bilinen ilk Türk yazar, tarihçi ve büyük devlet adamı. Milattan sonra 8. asırda Göktürkler devrinde yaşamış İlk defa Türk adını taşıyan Türk devletidir. Göktürkler, Türklerin atlı uygarlık ya da bozkır uygarlığından yerleşik uygarlığa geçiş döneminde, Türk boylarının başına geçerek hüküm süren bir hakan sülâlesidir (552-745). Kurdukları devlete de Göktürk Devleti denir.


    Tonyukuk Yazıtları – Başlangıç

    ne Çin’e tutsak düştü. Tanrı şöyle demiş: Han verdim, hanını bırakıp tutsak düştün. Tutsak düştüğün için Tanrı öldürdü. Türk milleti öldü, bitti, yok oldu. Türk milletinin yerinde boy kalmadı.


    Ormanda, dışarıda kalmış olanlar toplanıp yedi yüz er oldu­lar. İki bölüğü atlı idi, bir bölüğü yaya idi. Yedi yüz kişiyi 5 ida­re edenlerin büyüğü şad idi; danışman ol dedi, danışmanı ben oldum, Bilge Tonyukuk. (Şadı) kağan mı yapayım diye düşündüm. Arık boğa ile semiz boğa arkada oldukça; semiz boğa mı, arık boğa mı bilinmezmiş diye düşündüm. Bunun üzerine, Tanrı akıl verdiği için onu ben kağan yaptım.

    Bu haberi işitince gece uyuyasım gelmedi, gündüz oturasım gelmedi. Bunun üzerine kağanıma arza çıktım. Şunu arz et­tim: Çinli, Oğuz, Kıtay… bu üçü; birleşse biz kalırız. Dıştan sa­rılmış gibiyiz. Yufka iken delmek kolay imiş, ince iken kopar­mak kolay. Yufka kalın olsa delmek zor imiş, ince yoğun olsa koparmak zor. Doğuda Kıtay’dan, güneyde Çin’den, batıda batılılardan, kuzeyde Oğuz’dan gelecek iki üç bin askerimiz var mı acaba? Böyle arz ettim. Kağanım, ben Bilge Tonyu­kuk’un arzını işitti, gönlünce idare et dedi. Kök Öng’ü çiğne­yerek Ötüken ormanına doğru orduyu şevkettim. İnek ve yük arabalarıyla Togla’da Oğuz geldi. Üç bin askeri varmış. Biz iki bin idik. Savaştık. Tanrı yarlıgadı, yendik. Irmağa döküldüler. Pek çoğu da dağıttığımız yerde öldü.”

 


Bunları da Okuyabilirsiniz

 


Görüşünüzü Bildirin

Yorum Yapmak İçin Lütfen Giriş Yapınız.

 

Facebook Yorumları